Sosyal “Bilim”lerin bilimlestirilmesi uzerine bir gorus…

21 Ocak 2012


Ekonomi bolumunde gecirdigim ilk donemden sonra garip garip ilhamlar gelmeye basladi zihnime. Ne yalan soyleyeyim bolume baslarken matematik falan olacakti, biliyorduk da; her gun “Matematik bolumunde mi yuksek lisans yapiyorum acep?” sorusunu kendime ve cevremdekilere soracagim aklima bile gelmemisti.

Ilk donemimin sonunda Ekonomi bolumu bende tam olarak bir hayal kirikligina neden oldu. Biz bekliyoruz ki “faizleri artirirsan soyle olur” veya “bak bunlar cok para basti da, ondan enflasyon oldu” gibisinden seylerle ugrasacagiz. Megerse lisansta Ekonomi diye gosterilen seyler, matematige sosyal tat katmak icin kullanilan hikayeler imis.

Bir seyin kanisina vardim bu donemde. Gercek bilim aslinda doga bilimleriymis. Fizikmis, kimya imis, muhendislik imis. Ama ne degilmis biliyor musunuz? Sosyal “bilim”ler degil imis. Bunu sosyal “bilim” ortamina girince anlayabildim ancak. Disaridan bakinca halbuki ne kadar da guzel duruyor. Sosyal bilimin sadece kisilerin atip tutmasiyla olustugunu, elle tutulur hic bir altyapisinin olmadigini gordum. Zaten bilim deyince akla gelen hicbir sey sosyal bilim alanlarinda islemiyor. Deney yok, kanit yok, sadece tahminler, kim tutturursa…

Durum boyle olunca bizim Ekonomi’nin degisim seruveni de baslamis oluyor. Ekonomi ilk zamanlarda sozel bir bilim olarak acmis gozlerini. Smith’ler Mill’ler ve hatta Keynes’ler hep sozel takilmislar. 21. yuzyila kadar sayfa numaralari haric hic sayi olmazmis neredeyse kitaplarda. Ama zamanla bakmislar, “atiyoruz atiyoruz, tam bir sistem kurduk diyoruz, sonra bir kriz geliyor ekonomilerle birlikte ekonomi bilimini de denize dokup gidiyor” deyip isi daha saglam bir kaziga baglamaya ihtiyac duymuslar. Imdatlarina da matematik yetismis. Dayamislar matematigi.

Uretim fonksiyonu gibi basit matematik formulleriyle baslayan bu seruvenin de artik onu alinamiyor. En son “Upper Hemicontinuity”, “Separating Hyperplane Theorem” tarzi seyler gorduk ki siz dusunun artik. Ya tamam fizikci, matematikci kullansin da bunlari, sana noluyor diye sorasi geliyor insanin. Hayir gercekten bir ise yariyor olsalar gam yemeyecegim. Anlamsiz seyler. Bir araba assumption yap sonra git ben Second Welfare Theorem’i Separating Hyperplane Theorem kullanarak kanitladim de. Al kanitladin, neyi kanitladin? Tutturmuslar bir rasyonalite de rasyonalite? Rasyonel miyiz biz? Rasyonel olsak robot olurduk.

Yani anlayacaginiz matematik falan guzel seyler de, Ekonomi’de siritiyor be kardesim. Zorlamayin iste. Butun zamaninizi boyle sacmaliklara harcamayin. Yine gecmisteki gibi atip tutun. Oyleyken en azindan daha eglenceliydi bu islerle ugrasmak, simdi iyice tadini tuzunu kacirdiniz. Rahat birakin, ziyan ediyorsunuz guzelim teoremleri. Birakin da gercekten bir ise yariyacak yerlerde kullanilsinlar.

Not: Yukarida yazilanlar tamamen birer hayal urunudur. Matematik cok onemlidir. Ekonomi bilimi, bugunku onemini matematige borcludur. Ileride de kendini justify etmek isteyen diger bilimlerin de Ekonomi’nin yolunu izlemesi hic kimseyi sasirtmayacaktir. Gun gelir de, Siyaset Bilimi veya Sosyoloji makalelerinde “Societies: Are they compact-valued or convex-valued?” veya “Disconnected Voters” tarzinda basliklar gorurseniz sasirmayin. Bunu bu “bilim”lerin (daha dogrusu bu bilimlerle ugrasanlarin) yaptiklari isi bir tabana oturtmak isteginden kaynaklandigini bilin sadece..

Reklamlar

2 Yanıt to “Sosyal “Bilim”lerin bilimlestirilmesi uzerine bir gorus…”

  1. ali yavuz :) Says:

    Karl Popper i okumanı tavsiye ederim burakcım. Bilimsel araştırmanın mantığı diye kitabın çevirisi vardı kitapyurdunda.
    Bilim felsefesinde resmen çığır açan bir görüş.
    O zaman her şeye bakış açısı farklı oluyor insanın bilim konusunda :D:D

    Eğer popper in felsefesi hakkında kısaca bir özet gibi istersen aşağıdaki linkte baya güzel bir kitap mevcut
    http://www.kitapyurdu.com/kitap/default.asp?id=72072

  2. Enes Says:

    sosyal bilimler yazilardan (sozlerden) olusan bir bilim dali. ve cogunlukla karsilikli artistik yapmak icin kullaniliyor. ama yine de seviyoruz.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: